Nieuws

07/10/2019

Kroniek Hans Burgman

Hans, de grondlegger van het Pandipieri project, schrijft maandelijks een brief de zogenaamde kroniek. Klik op Kroniek... Lees meer >>

02/07/2019

Nieuwsbrief Vrienden van Pandipieri

Hier vindt u de 1ste nieuwsbrief 2019 van De Vrienden van Pandipieri. Lees meer >>

01/12/2018

Kinderen van basisschool De Zonnesteen ontdekken het dagelijks leven in Kisumu

Basisschool De Zonnesteen ontdekt samen met de werkgroep Bergeijk-Kisumu het dagelijks leven in Kisumu. Lees meer >>


Print

Hans Burgman in het Luihuis

Beste Bergeijkse Vrienden,

In mijn brieven schrijf ik vaak over onze levendige vieringen, doordrenkt met symboliek. Dat vind ik dan ook een erg aantrekkelijke kant van onze kerkgemeenschap. Maar toch bekruipt mij soms het vermoeden dat onze gelovigen niet veel gevoel hebben voor symboliek, en het in plaats daarvan liever houden bij magie.

Symboliek maakt gebruik van beelden - hetzij woorden, hetzij gebaren, hetzij dingen - die vanuit hun eigen karakter gelijkenis vertonen met een diepere waarheid. Magie maakt ook gebruik van woorden, gebaren en dingen, maar deze hebben geen verwijzende functie: ze brengen iets teweeg door een mysterieuze kracht die door de handelingen worden opgeroepen; woorden worden dan tot toverformules, gebaren toverbewegingen, dingen toverobjecten.

Symbolen worden gebruikt als communicatie, en moeten begrepen worden, anders hebben zij geen zin. Magische formules en handelingen moet correct uitgevoerd worden, anders werken ze niet.

Ik merk best wel dat onze mensen genieten van symboliek. Soms vier ik een Mis met uitleg in plaats van preek: ik leg terloops uit wat de handelingen betekenen. De wierook die omhoog kringelt is een symbool van ons gebed: God zit boven in zijn zetel wat te doezelen, en dan ruikt Hij plotseling een vleug wierook en zegt Hij tegen zichzelf: "Opletten nu, in Milimani zitten ze te bidden." De collecte is het teken dat aangeeft dat we onszelf bij de offergaven voegen, ook al is het maar met een kleine munt; ook de hostie is een klein stukje brood en de wijn in de kelk stelt niet veel voor; God doet graag wonderen met kleine dingen. Vanwege die symboliek is het korrekt dat we alle gaven - de hosties en de wijn en de collecte en de misintenties en desnooda andere gaven - in processie naar het altaar brengen en die daar plechtig neerleggen. Trouwens, de collectegelden zijn de enige gaven die uit de zakken van de mensen komen; de hosties en de wijn komen uit een kast in de sacristie. De mensen houden van zulke Missen met uitleg. Ze kunnen desnoods vragen stellen.

Maar toch. Ik weet dat hun religie vlak tegen magie aanligt. Hun leven ligt vlak tegen magie aan: alles zit immers vol met geheimzinnige krachten. Valt iemand flauw, dan schrikken ze zich kapot; doet iemand hysterisch, zoals sommige predikanten, dan staan ze aan de grond genageld of worden zelf ook door hysterie gegrepen. Zegeningen zijn magische behoedingen voor duistere machten. Sommige gebeden zijn krachtiger formules dan andere. Ik denk dat ze het belangrijker vinden dat de priester de Mis "goed" doet dan dat hij hem begrijpelijk doet. Zo heel erg is het nu ook weer niet; veel Christenen hebben er eeuwenlang zo over gedacht. Maar ik vind dat de mensen meer behoefte hebben aan inspiratie dan aan magie. Wel vraag ik me af wat onze kerkelijke leiders op dit gebied denken.
De symboliek van het dansen is voor iedereen duidelijk. Behalve voor onze officiele liturgische "Ordo": die waarschuwt ons niet te veel dansen toe te laten, omdat die afbreuk zouden kunnen doen aan het eerbiedige karakter van de dienst. Deze heren beseffen niet dat die dansen de bijdragen zijn van onze eerbiedige kinderen; en ten tweede dat dansen heel goed eerbiedig kunnen zijn. Een paar weken geleden was ik bij een begrafenis, en daar droegen ze de kist dansend naar het graf, de kist werd gewiegd; het was ontroerend en eerbiedig: de dode werd weer als een kind aan Moeder Aarde toevertrouwd. De mensen willen hun emoties dansen, blijde zowel als droevige; mogen ze?†

Heel veel groeten.
Hans Burgman